Çin Devlet Başkanı Xi Jinping, ABD Başkanı Donald Trump’ın daveti doğrultusunda 23-25 Eylül tarihleri arasında Amerika Birleşik Devletleri’ne resmî bir ziyaret gerçekleştirecek. İki liderin son altı ay içindeki ikinci temasını oluşturan buluşmada, stratejik istikrarın korunması ve ikili iş birliğinin geliştirilmesi hedefleniyor.
Pazartesi günü ziyarete ilişkin detayları duyuran Çin Dışişleri Bakanlığı Sözcüsü Guo Jiakun, sürecin önemini şu sözlerle aktardı:
karşılıklı ziyaretlerin tarihî bir kilometre taşını simgelediğini
İkili ilişkilerin genel seyrinde liderler düzeyindeki temasların stratejik bir pusula işlevi gördüğü ve bağları güçlendirmeye yönelik somut adımların bu çerçevede şekillendiği kaydedildi.
İkili İlişkilerde Stratejik İstikrar Hedefi
Mayıs ayındaki zirvede iki devlet başkanı, önümüzdeki üç yıl ve sonrasına yönelik yapıcı ilişkiler kurulması konusunda mutabakata varmıştı. Başkan Xi, yapıcı stratejik istikrar yaklaşımının temel unsurlarını şu ifadelerle açıkladı:
belkemiği olarak iş birliğine dayalı pozitif istikrar, ılımlı rekabete dayalı sağlam istikrar, yönetilebilir farklılıklara dayalı sürekli istikrar ve barış vaatlerine dayalı kalıcı istikrar
Çin Çağdaş Uluslararası İlişkiler Enstitüleri bünyesindeki Amerika Çalışmaları Enstitüsü Direktörü Wang Honggang, konuya ilişkin değerlendirmesinde bulundu:
yapıcı stratejik istikrarın Çin-ABD ilişkilerinin gelişimi için uzun vadeli istikamet olduğunu
Çin Sosyal Bilimler Akademisi Amerika Çalışmaları Enstitüsü Araştırmacısı Doç. Dr. Zhang Tengjun ise yeni vizyonu şu ifadelerle yorumladı:
Çin-ABD ilişkilerindeki mantığa yönelik yeni bir kalibrasyon olduğunu dile getirmiş, “yapıcı”nın aksiyon odaklı bir yaklaşıma işaret ettiğini, rekabetin asla sıfır toplamlı bir oyun anlamına gelmediğini ve farklılıkları dengelemek için pragmatik iş birliği yapılması gerektiğini
Zhang ayrıca iki ülke diplomasisindeki liderlik rolüne ilişkin olarak şu açıklamayı yaptı:
devlet başkanları düzeyindeki diplomasinin sunduğu stratejik rehberliğin ikili ilişkilerin gidişatına yön verdiğini ve bu rolün yerinin doldurulamaz olduğunu
Ekonomik ve Küresel İş Birliği
Çin’in 15. Beş Yıllık Planı’nın başladığı ve ABD’nin bağımsızlığının 250. yıl dönümüne denk gelen 2026 yılında, ikili ilişkilerin küresel dengelere etkisi öne çıkıyor. Başkan Xi, bu konudaki yaklaşımını şu sözlerle dile getirdi:
Bir konuda elde edilen başarı, başka bir başarıya fırsat tanır ve istikrarlı ikili ilişkiler tüm dünyaya fayda sağlar.
ABD-Çin İş Konseyi tarafından 175 Amerikan şirketiyle 2026 yılında yapılan araştırma, firmaların yüzde 95’inin Çin pazarını küresel rekabet gücü açısından önemli bulduğunu gösterdi. ABD-Çin İş Konseyi Başkanı Sean Stein konuya ilişkin şu ifadeleri kullandı:
daha fazla ABD şirketinin Çinli işletmelerle ortaklık kurmanın yollarını aradığını, küresel ölçekte rekabetçi kalmak için bu şirketlerin güçlü yönlerinden dersler çıkarmayı ve Çin’deki gelişmelerden yararlanmayı amaçladığını
Çin, Amerikalı şirketlerin küresel rekabet gücünün önemli bir parçası.
İki ülke güvenlik birimleri 2026 yılından bu yana uyuşturucuyla mücadele, çevrim içi dolandırıcılık ve suçluların iadesi başlıklarında ortak çalışmalar yürütüyor. Yıl içinde Çin’in Shenzhen kentinde APEC Ekonomi Liderleri Toplantısı, ABD’nin Miami kentinde ise G20 Liderler Zirvesi düzenlenecek.
