İstanbul Sanayi Odası Türkiye İmalat PMI, Eylül 2026 döneminde 48,1 puandan 47,9 seviyesine gerileyerek sektördeki ılımlı yavaşlamanın devam ettiğini gösterdi. Orta Doğu’daki çatışmaların tetiklediği maliyet artışları ve zayıf talep koşulları, imalatçıların üretim hacmini üst üste dördüncü ayda da düşürmesinde belirleyici rol oynadı.
Maliyet Baskısı ve Talep Yetersizliği Üretimi Kısıtladı
Orta Doğu bölgesindeki savaş kaynaklı belirsizlikler, eylül döneminde hem iç hem de dış talep dinamiklerini sınırlandırdı. Toplam yeni siparişlerdeki daralma ivme kazanırken, küresel pazarlardaki durgunluk ihracat siparişlerinin de düşmesine yol açtı. İmalat sanayicileri, zorlaşan piyasa şartları sebebiyle üretim faaliyetlerini dördüncü ayda da kısmak durumunda kaldı.
Taşımacılık, petrol ve ham madde giderlerindeki yükseliş, üreticilerin girdi maliyeti enflasyonunu son dört ayın zirvesine taşıdı. Giderlerindeki artışı nihai ürün fiyatlarına yansıtan firmalar nedeniyle satış fiyatları enflasyonu da benzer biçimde son dört ayın en yüksek seviyesine çıktı. Sevkiyat süreçlerinde ise malzeme yetersizlikleri ve deniz yolu taşımacılığındaki aksaklıklar teslimat vadelerini uzattı.
Gıda Sektörü Sipariş ve Üretimde Pozitif Ayrıştı
Takip altındaki 10 imalat sektöründen 9’unda üretim hacmi daralırken, gıda ürünleri son 7 ayda ilk kez üretim artışı sağlayarak tek istisna oldu. Üretim kaybının en yoğun yaşandığı alan kimyasal, plastik ve kauçuk sektörü olurken, yeni siparişlerini büyütebilen yegane sektör de gıda sanayisi olarak kayıtlara geçti. Ağaç ve kağıt ürünleri ise sipariş bazında en keskin gerilemeyi kaydetti.
İhracat tarafında gıda ile birlikte kara ve deniz taşıtları sektörü artış kaydetti. İstihdam tarafında ise izlenen 10 sektörden sadece ikisinde personel sayısı yükseldi. Kara ve deniz taşıtları üreticileri istihdamı kesintisiz beş aydır artırırken, elektrikli ve elektronik ürünler sektöründe son üç ayda ikinci istihdam artışı gözlendi. En belirgin çalışan kaybı ağaç ve kağıt ürünlerinde yaşandı.
Maliyet Artışları ve Tedarik Zinciri Dinamikleri
Eylülde girdi alımlarını en güçlü genişleten sektör gıda sanayisi olurken, elektrikli ve elektronik ürünlerde tedarik teslimat süreleri bir yılı aşkın dönemin ardından ilk kez kısalma gösterdi. Girdi maliyeti artışının en sert yaşandığı alan kara ve deniz taşıtları, nihai ürün satış fiyatı artışının lideri ise ana metal sanayi oldu. Giyim ve deri ürünlerinde ise satış fiyatı artışları görece sınırlı kaldı.
S&P Global Market Intelligence Ekonomi Direktörü Andrew Harker, Orta Doğu’daki savaş devam ederken, Türk imalatçıları eylül ayında da bu durumun etkilerini hissetmeye devam ettiğini belirtti.
Üçüncü çeyrek boyunca görünüm önemli bir değişim göstermedi ve jeopolitik koşullara ilişkin belirsizlik sektörde büyümeyi sınırlamayı sürdürdü. Bununla birlikte, PMI’ın üçüncü çeyrek ortalamasının ikinci çeyreğin hafif üzerinde olması toparlanmaya yönelik bazı temkinli sinyaller verdi.
