ABD ekonomisinden gelen son göstergeler Fed’in faiz artırımlarını erteleyebileceği yönündeki tahminleri güçlendirirken, küresel piyasalarda yön arayışı sürüyor. Yatırımcılar yarın açıklanacak kritik ABD tarım dışı istihdam verisine odaklanırken tahvil faizlerindeki yükseliş ve enerji maliyetleri hisse senedi piyasalarında karışık bir seyre yol açtı.
Yılın ikinci çeyreğinde yıllıklandırılmış bazda yüzde 2,2 büyüyen ABD ekonomisi, yüzde 1,5 düzeyindeki öncü tahminleri geride bıraktı. Fed’in yakından izlediği çekirdek kişisel tüketim harcamaları fiyat endeksi ağustosta aylık yüzde 0,2 ve yıllık yüzde 3 yükselerek piyasanın aylık yüzde 0,3 ile yıllık yüzde 3,3 artış beklentilerinin altında kaldı. Temmuz ayında endeks aylık yüzde 0,1, yıllık bazda yüzde 3 artış kaydetmişti.
Ağustos döneminde ABD’de kişisel tüketim harcamaları yüzde 0,9 ile beklentileri aşan bir artış gösterirken, kişisel gelirlerdeki yükseliş yüzde 0,2 seviyesinde kaldı. Eylülde 90 bin kişilik artış kaydeden özel sektör istihdamı piyasa öngörülerinin üzerine çıktı. Açıklanan tablonun ardından para piyasalarında Fed’in ekim ayında faiz artırma olasılığı yüzde 70 seviyesinden yüzde 38 düzeyine indi.
Piyasa uzmanları ekonomik görünüme ilişkin değerlendirmelerde bulundu:
ABD’den gelen son verilerin piyasalarda Fed’in politikasında “yumuşak iniş” yapabileceğine dair senaryoyu tekrar güçlendirdiğini
Uzmanlar ekonomik dinamikleri şu sözlerle aktardı:
ABD’de enflasyon tarafında aşağı yönlü bir hareket olduğunu, diğer taraftan ülke ekonomisinin hala dirençli olduğunu
Faiz patikasına yönelik olarak analistler şunları söyledi:
Fed’in yakın zamanda faiz artırmak zorunda kalmayabileceğini
Gözlerin çevrildiği kritik eşiğe dair analistler şunu kaydetti:
yarın ABD’de açıklanacak tarım dışı istihdam verisinin Fed’in politikalarına ilişkin beklentileri şekillendirecek en önemli veri olduğunu
Eylül ayında tırmanan dizel maliyetlerinin verilere henüz yansımamış olması enflasyon baskılarına dair belirsizliği koruyor. Güçlü büyüme ve istihdam rakamları, uzun vadeli borçlanma maliyetlerinin yüksek kalacağı tahminlerini besleyerek risk iştahını sınırlandırıyor. ABD’nin 10 yıllık tahvil faizi yüzde 5,31 ile 2007’den bu yana en yüksek seviyeyi test ettikten sonra yüzde 5,28’de dengelendi; 30 yıllık tahvil faizi ise yüzde 5,65 ile 2002 sonrasının zirvesini görmesinin ardından yüzde 5,62 oldu.
Tahvil getirilerindeki yükselişin etkisiyle dolar endeksi 101,7 seviyesine çıkarak 24 Haziran’dan bu yana kaydedilen en yüksek noktaya ulaştı. Spot altının ons fiyatı yüzde 0,7 kazançla 4 bin 184 dolara yükselirken, aralık vadeli Brent petrolün varil fiyatı yüzde 1,4 düşerek 96,6 dolar seviyesine çekildi.
ABD Başkanı Donald Trump, kurumlara ve enerji projelerine dair açıklamalarda bulundu:
eski Fed başkanı Jerome Powell’ın Fed binaları yenileme projesindeki maliyet aşımı nedeniyle Yönetim Kurulu üyeliğinden istifa etmeye zorlanması gerektiğini
Beyaz Saray’daki enerji duyurusunda Trump şunu bildirdi:
Güney Kore’nin ABD’deki büyük enerji projelerine 200 milyar dolara kadar yatırım yapmayı planladığını
Trump ihracat kısıtlamalarına ilişkin şunları belirtti:
dizel ihracatının yasaklanması seçeneğini değerlendirdiğini ancak bunun benzin fiyatları üzerinde olumsuz etkisinin olabileceğini
Fed Yönetim Kurulu Üyesi Lisa Cook para politikası hedefleriyle ilgili şu değerlendirmeyi yaptı:
İş gücü piyasasındaki gücü korurken enflasyonu hedeflediğimiz seviyeye geri döndürme konusundaki kararlılığımı sürdürüyorum.
Öte yandan Fed, bankacılık stres testlerinin şeffaflığını ve hesap verebilirliğini güçlendirmek ile sermaye yükümlülüklerindeki dalgalanmayı dizginlemek amacıyla hazırladığı düzenlemeleri tamamladı.
New York Borsasında Tahvil Baskısı
New York borsasında endeksler, olumlu enflasyon verilerine karşın tahvil satışlarının etkisiyle günü karışık tamamladı. Çip üreticisi Micron Technology’nin bilançosu sonrası hisseleri seans sonrası işlemlerde yüzde 0,6 değer kazandı. 30 yıl vadeli konut kredisi faizi geçen hafta yüzde 7,3’e yükselerek Kasım 2023’ten bu yana en yüksek seviyesine ulaştı. Kapanışta Dow Jones yüzde 0,86 ve S&P 500 yüzde 0,25 gerilerken, Nasdaq yüzde 0,24 artış gösterdi. ABD vadeli kontratları yeni güne artıda başladı.
Avrupa Piyasalarında Enflasyon Kaynaklı Düşüş
Avrupa hisse senedi piyasaları, tırmanan enerji maliyetlerinin enflasyon kaygılarını tetiklemesi sonucu negatif kapandı. Almanya’da eylül ayı yıllık enflasyonu Orta Doğu’daki gerilimlerin etkisiyle yüzde 3,3’e çıkarak Aralık 2023’ten bu yana en yüksek seviyesine ulaştı ve Avrupa Merkez Bankası’nın (ECB) sıkı duruşunu koruyacağı beklentisini pekiştirdi. İngiltere ekonomisi ise ikinci çeyrekte çeyreklik bazda yüzde 0,5, yıllık bazda yüzde 1,4 ile tahminlerin üzerinde büyüdü. Bu tablo İngiltere Merkez Bankası’nın faiz artırım olasılığını yüzde 85’e taşıdı.
Gelişmelerle FTSE 100 yüzde 0,29, DAX 40 yüzde 0,79, CAC 40 yüzde 0,89 ve FTSE MIB yüzde 0,84 geriledi. Avrupa vadeli işlemleri güne ekside başladı.
Asya Borsalarında Yarı İletken İtişi
Asya pay piyasaları, Fed faiz artırım beklentilerindeki gerileme ve Micron bilançosunun yerel çip üreticilerini desteklemesiyle yukarı yönlü hareket etti. Japonya’da eylül imalat sanayi PMI 54,1 seviyesinde gerçekleşti. Yapay zeka yatırımlarının çip talebini rekor seviyelere taşımasıyla Güney Kore’nin ihracatı eylülde yıllık yüzde 83,5 arttı. Kapanışta Nikkei 225 yüzde 2,9, Kospi yüzde 1,2 prim yaptı. Çin ve Hong Kong borsalarında resmi tatil sebebiyle işlem gerçekleştirilmedi.
Borsa İstanbul ve Yurt İçi Gelişmeler
Borsa İstanbul’da BIST 100 endeksi önceki günü yüzde 2,79 kayıpla 11.947,18 puandan kapattı. VİOP ekim vadeli BIST 30 kontratı akşam seansında yüzde 0,66 geriledi. Dolar/TL kuru dünü 49,0113 seviyesinde yatay tamamlarken bankalararası piyasa açılışında yüzde 0,1 artışla 49,0360’tan işlem gördü. Sermaye Piyasası Kurulu (SPK), Tera, Pusula, Atlas ve Hedef Portföy tarafından yönetilen tasfiye halindeki fonlarda mutabakatı tamamlanan pay sahiplerine mahsuben ara ödeme yapılmasına karar verdi.
Analistler yurt içi piyasaların teknik seviyelerine ilişkin şu değerlendirmeyi kaydetti:
BIST 100 endeksinde 11.800 ve 11.700 puanın destek, 12.100 ve 12.200 puanın direnç konumunda olduğunu
Gün içinde piyasaların takip edeceği veri takvimi şu şekilde sıralanıyor:
10.00 Türkiye, eylül ayı imalat sanayi PMI
10.55 Almanya, eylül ayı imalat sanayi PMI
11.00 Avro Bölgesi, eylül ayı imalat sanayi PMI
11.00 İngiltere, BoE Başkanı Bailey’in konuşması
11.30 İngiltere, eylül ayı imalat sanayi PMI
12.00 Avro Bölgesi, ağustos ayı işsizlik oranı
14.30 Türkiye, haftalık para ve banka istatistikleri
15.30 ABD, haftalık işsizlik maaşı başvuruları
15.30 ABD, haftalık süregelen işsizlik başvuruları
16.30 Avro Bölgesi, ECB Başkanı Lagarde’ın konuşması
16.45 ABD, eylül ayı imalat sanayi PMI
17.00 ABD, eylül ayı ISM imalat sanayi PMI
