Amerikan Havacılık ve Uzay Ajansı’nın (NASA) iki yıllık görev süresi öngörüsüyle fırlattığı ancak 21 yıl boyunca faaliyet gösteren Neil Gehrels Swift Gözlemevi, Güneş aktiviteleri kaynaklı sürtünme nedeniyle yörünge kaybederek önümüzdeki haftalarda Dünya atmosferinde yanacak.
Kasım 2004’te uzaya gönderilen gözlemevi, evrendeki yüksek enerjili gama ışını patlamalarını saniyeler içerisinde hedef alacak biçimde üretilmişti. Araç, faal olduğu süre zarfında 2 bini aşkın gama ışını patlamasını tespit ederken, 1.400’den fazla süpernovayı ve kara delik hareketlerini kayda geçirdi. Sistem, 2022’de bugüne kadar gözlemlenen en parlak gama ışını patlaması olan BOAT verisini de arşivledi.
Teleskobun kontrolsüz irtifa kaybına Güneş’te meydana gelen patlamalar yol açtı. Isınarak genişleyen atmosfer tabakası, irtifası alçalan gözlemevine uyguladığı sürtünmeyi artırdı. Yörünge seviyesi hedeflere odaklanamayacak konuma gerileyen aracın bilimsel görevleri 23 Ekim’de sonlandırıldı. Swift, son kaydını 20 Ekim’de 275 kilometre yükseklikte tamamladı.
Teleskobun yörüngesini yükseltmek için Katalyst Space Technologies ile LINK adlı bir robotik kurtarma mekanizması hazırlandı. Ancak 3 Temmuz 2026’da fırlatılan kurtarma aracının yön kontrol sistemindeki arıza sebebiyle operasyon başarısızlıkla sonuçlandı ve NASA ağustos ayında kurtarma faaliyetlerini durdurdu.
